'Van een pompoen en eik'

Jacob Cats, 1577-1660

Een boer, in zeker tuin gegaan,
Vond daar een deel pompoenen staan;


Hij zag, hoe dat het hol gewas
Gans dik en opgezwollen was,
En dat het loof, en ieder tak,
Was teer en voos en bijster zwak;


Hij zag tot zijner rechterhand,
Daar stond een eikeboom geplant,
Die geen zo zware vruchten droeg,
Maar klein gewas dat niet en woeg.


Hier vaart de man geweldig uit:
Ziet daar een ding dat niet en sluit!
Een vast, een dik, een machtig hout,
Wel ’t hardste van het ganse woud,
Dat stijgt tot boven in de lucht,
Draagt maar alleen een kleine vrucht;


En ziet een kruid van geender macht,
Dat brengt ons voort zo zwaren dracht!
Terwijl hij dit in gramschap zeit,
En met den hemel staat en pleit,
Een eikel, boven uit den top
Die valt den kinkel op den kop,
En maakt een put in zijnen hoed;
Des zo verschiet zijn innig bloed,
En hij zeid’: God, vergeef ‘et mij!
Ik spreke los en al te vrij,
Ik spreke tegen Uw beleid,
En dat ik zeg heeft geen bescheid;
Want had 'et naar mijn zin gegaan,
Het ware nu met mij gedaan;
Eilaas! Mijn onbesuisde hoofd,
Dat ware van zijn brein beroofd;
Ik lage met de neus in ’t zand,
Alleen door enkel onverstand.
De mens is dikmaal zo gesteld,
Zowel in stad als op het veld,
Dat hij verscheide dingen ziet,
En ’t merendeel en prijst hij niet;
Het schijnt, indien hij scheppen mocht
De hemel met de ganse locht,
En ’t aardrijk en het jeugdig groen,
Hij zoude ’t vrij al beter doen.
Gij, stof en as! Gij, aarden pot!
Gij, oordeel vellen over God!
Die nooit ter deeg heeft ondertast,
Een haar dat aan uw leden wast.
Gij, zeg ik, die nooit kleine mier,
Nooit hebt doorgrond het minste dier,
Zoudt gij berispen Godes werk?
Het minste ding is u te sterk.
Ei lieve, ’t is een kwade slag,
Die nooit een mense plegen mag.


Jacob Cats, 1577-1660, was a lawyer, a politician and national poet. He was born in Brouwershaven, in the South of The Netherlands. He studied law at Leiden Univerisity and defended his thesis in Orléans, France. His poems were didactic and moralistic, and there is not one Dutch man who cannot recite one of his famous statements.
He was an important and influential man.
The Dutch prime minister resides at the Cats House, The Hague, where 'Vader Cats' died.
It is very unlikely that Google will translate this poem in old Dutch well. It is about how man often walks about not being aware of the wonderful things he sees. In this case a farmer notices the difference between the impressive oak producing but small acorns, whereas at another place he sees huge pumpkins growing from frail and delicate plants. An acorn drops on his hat and he queries the differences in nature, in the end stating that if you have not studied the ant or even the smallest animal one should never criticize God's creations.