Vrijheid

Onderstaande beschrijving - www.tweevoeter.nl - geeft weer waar ik als kind opgroeide. De tegenstelling van het plukken van speenkruid en pinksterbloemen in het weiland als heel jong kind en het verhaal van de 'evaders' die langs datzelfde weiland liepen geeft mijn vrijheid weer, mijn ruimte om in vrijheid op te kunnen groeien.

Mijn herdenkingsschriftje uit 1955 heb ik tevoorschijn gehaald. Er staan tekeningen in met mijn eigen interpretatie als achtjarige van de oorlogsverhalen. Het was indrukwekkend om eergister in Wageningen te zijn, de veteranen, de Canadese jeugd te zien.

Er was een volkomen onverwachte ontmoeting die mij terugbracht in het ouderlijk huis. Ik moet nog een beetje bijkomen van alles.

'De Zuid-Veluwe bestaat uit in de IJstijd opgestuwde zandruggen, begroeid met overwegend dichte naaldbossen, afgewisseld door ruige heidevelden en vlakten met vliegden en berk. Hier en daar een broekland, vooral langs Boschbeek, Molenbeek en Kortenburgsche Beek. Het gebied is wildrijk. Bij de Dikkenberg en Panoramahoeve verheft het gebied zich tot meer dan 45 m boven NAP. Talrijke grafheuvels, grenswallen en celtic fields herinneren aan vervlogen beschavingen. De antieke spelling van het landgoed Quadenoord kan niet verhullen dat het hier ooit een slechte plek betrof. Een ding is zeker: het is historische grond die u betreedt.

Na de mislukte Slag om Arnhem zwierven hier en elders op de Veluwe honderden geallieerde militairen rond, hopend op een kans om door de vijandelijke linies heen te breken en zo de bevrijde zuidelijke oever van de Rijn te bereiken. Het ging hier om militairen die bij het begin van de strijd verkeerd waren gedropt, of die tijdens de daarop volgende gevechten hun eenheid waren kwijt geraakt. Onder hen bevond zich ook enig luchtmachtpersoneel. Anderen waren door de Duitsers krijgsgevangen gemaakt, maar weer ontsnapt, of lagen gewond in een ziekenhuis en werden van daaruit door het verzet ontvoerd.
Sommigen probeerden op eigen gelegenheid de geallieerde linies te bereiken, maar de meesten kwamen vroeg of laat toch in contact met het Nederlandse verzet. Deze mensen stonden bij de geallieerden bekend als evaders. Twee maal heeft het verzet te Ede een poging gedaan om een grote groep evaders met behulp van ter plaatse goed bekend zijnde gidsen over de Rijn tussen Wageningen en Renkum te loodsen'.